root@mikolajfiuk.pl: ~

root@mikolajfiuk:~$

referencje administratora

Użytkownicy, SSH i serwer

Zestaw komend do zarządzania kontami i dostępem na mikolajfiuk.pl. Kliknij komendę, żeby ją skopiować.

$sudo adduser nazwa_uzytkownika

Interaktywnie tworzy konto, katalog domowy i pyta o hasło oraz dane (imię, pokój itd.).

$sudo usermod -aG sudo nazwa_uzytkownika

Dodaje użytkownika do grupy sudo — może wykonywać komendy jako root przez sudo.

$sudo passwd nazwa_uzytkownika

Ustawia lub zmienia hasło danego użytkownika.

$sudo deluser --remove-home nazwa_uzytkownika

Usuwa konto razem z katalogiem domowym.

$id nazwa_uzytkownika

Pokazuje UID, GID i grupy, do których należy użytkownik.

$cut -d: -f1 /etc/passwd

Wypisuje listę wszystkich kont użytkowników w systemie.

$su - nazwa_uzytkownika

Przełącza sesję na innego użytkownika wraz z jego środowiskiem.

$ssh root@mikolajfiuk.pl

Łączy się z serwerem jako root (domyślny port 22).

$ssh -p PORT root@mikolajfiuk.pl

To samo, ale na niestandardowym porcie SSH.

$ssh-keygen -t ed25519 -C "twoj@email.pl"

Generuje parę kluczy SSH (nowoczesny, zalecany algorytm ed25519).

$ssh-copy-id uzytkownik@mikolajfiuk.pl

Kopiuje Twój klucz publiczny na serwer, żeby logować się bez hasła.

$scp plik.txt uzytkownik@mikolajfiuk.pl:/home/uzytkownik/

Kopiuje plik lokalny na zdalny serwer przez SSH.

$sudo nano /etc/ssh/sshd_config

Edytuje konfigurację serwera SSH (np. PermitRootLogin, Port).

$sudo systemctl restart ssh

Restartuje usługę SSH po zmianie konfiguracji.

$chmod +x skrypt.sh

Nadaje plikowi prawo do wykonywania.

$chmod 755 plik

Ustawia uprawnienia: właściciel pełne, grupa i inni odczyt+wykonanie.

$sudo chown uzytkownik:grupa plik

Zmienia właściciela i grupę pliku lub katalogu.

$sudo chown -R uzytkownik:grupa katalog/

To samo, rekurencyjnie dla całego katalogu.

$groups nazwa_uzytkownika

Pokazuje, do jakich grup należy dany użytkownik.

$sudo ufw allow OpenSSH

Zezwala na ruch SSH w zaporze — zrób to przed włączeniem ufw.

$sudo ufw enable

Włącza zaporę sieciową (firewall).

$sudo ufw status verbose

Pokazuje aktywne reguły firewalla.

$sudo ss -tulpn

Listuje otwarte porty i nasłuchujące usługi.

$sudo apt update && sudo apt upgrade -y

Aktualizuje listę pakietów i instaluje dostępne aktualizacje.

$sudo systemctl status nazwa_uslugi

Sprawdza status danej usługi systemowej.

$df -h

Pokazuje zajętość dysków w czytelnym formacie.

$free -h

Pokazuje zużycie pamięci RAM i swap.

$htop

Interaktywny podgląd procesów i obciążenia CPU (wymaga instalacji).

$sudo reboot

Restartuje serwer.

⚠ Uwaga bezpieczeństwa: logowanie SSH bezpośrednio jako root jest ryzykowne na produkcji. Lepiej dodać zwykłego użytkownika do grupy sudo, logować się kluczem SSH (nie hasłem) i wyłączyć PermitRootLogin w sshd_config.