Dodawanie użytkownika
podstawowe
#
useradd nazwa_uzytkownika
z opcjami
#
useradd -m -s /bin/bash -c "Opis" nazwa_uzytkownika
-m
tworzy katalog domowy (/home/user)
-s /bin/bash
ustawia domyślną powłokę
-c "Opis"
komentarz / imię użytkownika
-u UID
ręczne ustawienie UID
-G grupy
dodanie do grup przy tworzeniu
Ustawianie hasła
#
passwd nazwa_uzytkownika
Interaktywne ustawienie hasła. Bez argumentu — zmiana hasła aktualnego użytkownika.
blokowanie konta
#
passwd -l nazwa_uzytkownika
odblokowanie konta
#
passwd -u nazwa_uzytkownika
Modyfikacja użytkownika
dodanie do grupy sudo
#
usermod -aG sudo nazwa_uzytkownika
-aG = append to Group. Bez -a usunie z pozostałych grup!
zmiana loginu
#
usermod -l nowa_nazwa stara_nazwa
zmiana katalogu domowego + przeniesienie plików
#
usermod -d /nowy/home -m nazwa_uzytkownika
zmiana powłoki
#
usermod -s /bin/zsh nazwa_uzytkownika
zmiana UID
#
usermod -u 1500 nazwa_uzytkownika
Usuwanie użytkownika
tylko konto
#
userdel nazwa_uzytkownika
konto + katalog domowy + mail spool
#
userdel -r nazwa_uzytkownika
Uwaga: operacja nieodwracalna. Pliki poza /home nie są usuwane automatycznie.
Zarządzanie grupami
tworzenie grupy
#
groupadd nazwa_grupy
usuwanie grupy
#
groupdel nazwa_grupy
zmiana nazwy grupy
#
groupmod -n nowa_nazwa stara_nazwa
dodanie usera do grupy
#
usermod -aG nazwa_grupy nazwa_uzytkownika
lista grup usera
$
groups nazwa_uzytkownika
Informacje o użytkowniku
UID, GID, grupy
$
id nazwa_uzytkownika
wpis z /etc/passwd
$
getent passwd nazwa_uzytkownika
aktywne sesje
$
who
aktualnie zalogowani
$
w
Zaawansowane
info o ważności hasła
#
chage -l nazwa_uzytkownika
ustawienie daty wygaśnięcia konta
#
chage -E 2025-12-31 nazwa_uzytkownika
wymuszenie zmiany hasła przy następnym logowaniu
#
chage -d 0 nazwa_uzytkownika
logi nieudanych logowań
#
faillog
ostatnie logowania
#
lastlog
historia logowań konkretnego usera
#
last nazwa_uzytkownika
Pliki systemowe
/etc/passwd
Lista użytkowników: login, UID, GID, katalog domowy, powłoka
/etc/shadow
Zahashowane hasła + polityka wygasania. Tylko dla roota.
/etc/group
Definicje grup i ich członkowie
/etc/gshadow
Hasła grup + administratorzy grup
/etc/sudoers
Uprawnienia sudo. Edytuj tylko przez
visudo/etc/skel/
Szablony plików kopiowanych do nowych katalogów domowych